Frede, Sûnens, Leafde en Lok

De feestdagen behoren volgens velen tot de gezelligste en leukste dagen van het jaar. Zelf ben ik ook helemaal vol van Kerst; lekker eten, veel samen zijn met familie en vrienden en leuke cadeautjes krijgen en uitdelen. Helaas is dit lang niet voor iedereen het geval. Denk maar eens aan de gedetineerden die tijdens de feestmaand vastzitten in de cel; zonder familie en zonder gezelligheid. In dit artikel wordt stilgestaan bij deze gedetineerden en hun families.

Door: Janne Landsman

Veel gevangenen vinden deze periode emotioneel zeer confronterend. Het gemis van hun familie valt vooral zwaar. Het beeld  dat iedereen knus met het gezin rond de kerstboom zit en cadeautjes uitpakt is erg pijnlijk. Gedetineerden geven aan dat ze hun gezin sowieso altijd missen, maar dat het gemis rond deze periode veel sterker is (De Standaard, 2005). Ruud Foppen, pastor in onder andere penitentiaire inrichting ‘De Geerhorst’ in Sittard, merkt op dat de gedetineerden zich in de decemberweken steeds meer in zichzelf gekeerd zijn. Het lijkt alsof de hele wereld het leuk heeft met Kerst, terwijl jij helemaal alleen in je cel zit. Juist tijdens deze dagen beleven de gedetineerden het vervelende van hun situatie extra sterk (Foppen, 2003).

I was almost tortured by the adverts: seeing all those families enjoying themselves and the Christmas cheers really upset me – it was painful. (Rahman-Jones, 2016)

Ook benoemt pastor Ruud Foppen dat gedetineerden op verschillende manieren omgaan met het feit dat ze in de gevangenis zitten, terwijl de rest vrolijk kerst aan het vieren is. Sommigen laten duidelijk merken dat ze het de moeilijkste tijd van het jaar vinden en meten hun straftijd in het aantal keren Kerst. Anderen gedragen zich juist heel cynisch en sarcastisch. Foppen (2003) denkt dat de verklaring hiervoor is dat zij zich proberen te beschermen tegen alle emoties en de confrontaties met  eenzaamheid in hun ellendige situatie. Toch zijn er ook gedetineerden die helemaal geen waarde hechten aan de feestdagen, omdat ze geen enkele ‘blije’ herinnering hieraan hebben. Voor hen is de gevangenis het beste wat ze ooit gehad hebben; in de gevangenis zit je warm en krijg je te eten.

De medewerkers in de gevangenis proberen er het beste van te maken voor de gedetineerden door bijvoorbeeld leuke activiteiten te organiseren. Dit is bedoeld als vervanging voor het werk wat gevangenen normaal verrichten, want tijdens de feestperiode werken de gedetineerden minder dan anders. Hiermee wordt vermeden dat gedetineerden de hele tijd in hun cel moeten blijven. Voorbeelden van zulke activiteiten zijn kookworkshops, sportwedstrijden, kaarttoernooien en quizzen (De Standaard, 2005). Seth Ferranti, een ex-gedetineerde uit Amerika, vertelt dat gedetineerden elkaar geen cadeautjes geven tijdens kerst. Cadeautjes worden onderling alleen gegeven wanneer iemand iets van een ander wil. Wel krijgen gedetineerden soms cadeautjes van bewakers, bijvoorbeeld een zak met allerlei soorten snoep en koekjes. Er zijn overigens geen extra bezoekuren tijdens de feestdagen en lang niet alle gevangenen worden bezocht door hun familie (Ferranti, 2015).

In elke gevangenis wordt op een andere manier met de feestdagen omgegaan. Dit kan zelfs verschillen per unit in dezelfde gevangenis. In sommige gevangenissen worden gedetineerden door hun begeleiders gestimuleerd om de unit op te fleuren met feestversiering. Er worden lichtjes opgehangen, kerststerren geknutseld, kerstbomen neergezet en nog veel meer. Seth Ferranti (2015) vertelt dat sommige gedetineerden samen gezellig kijken naar sportwedstrijden op de televisie, wat ze afwisselen met het plegen van telefoontjes naar hun geliefden tijdens de commercials. Hij vertelt ook dat de mannen tijdens de feestdagen hun zelfgemaakte wijnbrouwseltje opdrinken en samen dromen over de tijd waarin ze kerst en nieuwjaarsnacht weer in de echte wereld kunnen vieren.

Vanuit buiten de gevangenis proberen mensen ook een beetje licht te brengen naar de gedetineerden. Een voorbeeld hiervan is de kerstpakkettenactie in 2015 voor de gevangenis in Zwolle. Bij deze actie werd geld ingezameld om zo veel mogelijk gedetineerden te voorzien van kerstpakketten, met als doel te laten merken dat ze er niet helemaal alleen voor staan (Gevangenenzorg Nederland, 2015).

Frede, Sûnens, Leafde en Lok. Bij ons thuis lag een kerstkaart waarin een vriendin van mijn moeder ons dit toewenste. Ieder mens verdient vrede, gezondheid, liefde en geluk, zelfs de mensen die ooit de fout in zijn gegaan en daarvoor worden gestraft. Hoe kun je de mensen die juist deze waarden aan anderen ontnomen hebben, toch dit toewensen? Misschien is dit wel de ware kerstgedachte……

Bronnen:

Ferranti, S. (2015, 25 december). What Christmas Day is like in a high-security prison. Geraadpleegd op 22-12-2017 via http://www.dazeddigital.com/artsandculture/article/28906/1/what-christmas-day-is-like-in-a-high-security-prison

Foppen, R. (2003, januari). Kerst in de Bajes. Signalen. Geraadpleegd op 21-12-2017 via https://mulderce.home.xs4all.nl/JPteksten/prot/Kerst.htm

Gevangenenzorg Nederland (2015, 28 november). Kerst in de gevangenis van Zwolle. Geraadpleegd op 21-12-2017 via https://www.geloofinjeproject.nl/campaigns/kerst-in-de-gevangenis-van-zwolle/

Onbekend (2005, 31 december). Kerstmis en nieuwjaar in de gevangenis. De Standaard. Geraadpleegd op 21-12-2017 via http://www.themissinglink.be/krantenartikels/allerlei/Kerstmis%20en%20nieuwjaar%20in%20de%20gevangenis.doc.

Rahman-Jones, I. (2016, 23 december). This is what it’s like spending Christmas in prison. Geraadpleegd op 21-12-2017 via http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/38416787/this-is-what-its-like-spending-christmas-in-prison

 

You may also like...

×