Het gevaar van de lone wolves

Parijs, Nice, Brussel, Berlijn, Londen, Rusland en eind april Stokholm. Grote en kleine aanslagen volgen elkaar in rap tempo op. Gepleegd in groepering of door een lone wolf, in Europa begint een aanslag bijna wekelijkse kost te worden. De motieven zijn soms lastig te achterhalen, het voorkomen is soms nog moeilijker. Wat is een lone wolf? Wat maakt een lone wolf nu zo gevaarlijk? Wat maakt hem anders dan een georganiseerd terroristisch verband?

Door Anne-Claire Romijn

Lone wolves distantiëren zich van terroristische groeperingen in de zin dat zij zelf geradicaliseerde individuelen zijn. Huidige lone wolves komen voornamelijk voort uit twee richtingen. Enerzijds is er het extreem rechtse politieke veld waar deze personen door geïnspireerd worden, denk bijvoorbeeld aan Breivik en zijn aanslag in Oslo en  Utøya in 2011. Anderzijds heb je de religieuze geradicaliseerde jihadisten. Sinds 2014 voert IS een campagne die westerse jihadisten aanslagen moeten laten plegen in het westen, bij voorkeur de landen die aan de coalitie tegen IS deelnemen (Nesser, Stenersen & Oftedal, 2016) Natuurlijk zijn er hier en daar uitzonderingen met motieven voortvloeiend uit geen van deze  richtingen.

Deze onderliggende motieven voor lone wolves hebben een aantal kenmerkende karakteristieken (McCauley, Moskalenk en Van Son, 2013). Ten eerste speelt mentale gezondheid een grote rol. Denk bijvoorbeeld aan depressies of posttraumatische stress. Een ander aspect binnen de motieven betreft status-seeking: omdat zij zich niet geaccepteerd voelen binnen de samenleving zoeken ze nieuwe manieren om toch status te verkrijgen.

Volgens Bates (2012) liggen er twee verschillende doelen achter een terroristische aanval door lone wolves. Enerzijds zijn er eenmalige chaotische gebeurtenissen. In deze eenmalige terroristische aanval probeert een lone wolf zoveel mogelijk angst en slachtoffers te creëren. Een ander doel ligt verscholen in een carrière binnen het terrorisme. Dit houdt in dat een persoon meerdere aanslagen pleegt over een langere periode. In Europa lijkt het, op basis van het nieuws, dat eenmalige chaotische terroristische aanvallen de overhand hebben.

Gedurende de jaren is er een ontwikkeling geweest in manier waarop lone wolves zoveel mogelijk slachtoffers trachten te maken. Wapens en bommen werden veel gebruikt (Nesser et al., 2016). Denk aan Breivik en recentelijke de metro bomming in Rusland. Sinds 2016 valt er echter een nieuwe trend op. Sinds de aanslag op Nice is het gebruik van een vrachtwagen als moordwapen toegenomen. Kort daarop volgden Berlijn, Londen en sinds dit weekend Stokholm (Versteegh, 2017).

Het probleem van deze kortstondige aanslagen is dat zij moeilijk te voorkomen zijn. Contra-terrorisme is ingesteld op het herkennen van georganiseerde netwerken. Dit is nu precies wat er ontbreekt bij lone wolves. Zij komen moeilijker in het vizier en als zij eenmaal in het vizier terechtgekomen zijn dan kan het al te laat zijn. Radicalisering kan in een oogwenk gebeuren. Ook als deze personen wel in het vizier komen, spelen er nog wettelijke problemen omtrent het volgen en/of uitzetten van deze gevaarlijke personen. Een duidelijke oplossing in dit gat van contra-terrorisme lijkt nog niet gevonden (Versteegh, 2017).

Bronnen

Bates, R. A. (2012). Dancing With Wolves: Today’s Lone Wolf Terrorists. The Journal of Public and Professional Sociology, (4)1, 1-14.

McCauley, C., Moskalenko, S., Son, B. van. (2013). Characteristics of Lone-Wolf Violent Offenders: a Comparison of Assassins and School Attackers. Perspectives on terrorism, (7)1, 4-24.

Nesser, P., Stenersen, A. & Oftedal, E. (2016). Jihadi Terrorism in Europe: The IS-Effect. Perspectives on terrorism, (10)6, 3-24.

Versteegh, K. Waarom de truck als terreurwapen oprukt. (2017, 9 april)  NRC Handelsblad. Verkregen op 10 april 2017 van www.nrc.nl.

You may also like...

×